مطبوعات در حال زايش هستند

0
11
مطبوعات

به گزارش چاپ و نشر آنلاین؛ روزنامه اعتماد نوشت: برخي از مطبوعات و روزنامه ‌های كشورهای توسعه يافته، سياست جالبی براي بالا بردن درآمد خود به كار می ‌برند و اين سياست به اين شكل است كه روزنامه ‌های خود را رايگان در مترو و ديگر اماكن عمومی در اختيار مردم می ‌گذارند و از اين طريق هم مخاطب جذب می‌كنند و هم تيراژ را بالا می ‌برند تا در نتيجه بتوانند جذب آگهی بيشتری داشته باشند و از طريق آگهی درآمدزايی كنند.

در كشور ما نيز برخي روزنامه‌ ها تا حدودي پيرو همين سياست هستند و قيمت روزنامه را كمتر از قيمت تمام شده، محاسبه مي ‌كنند. اينكه تا چه اندازه توانسته‌اند در اين زمينه موفق باشند البته موضوع ديگري است.

در گفت ‌و گوي پيش رو با «داريوش صارمي» كارشناس اقتصاد و رسانه اين موضوع را در ميان گذاشتيم همچنين پرسيديم در حال حاضر نحوه قيمت‌گذاري و فروش روزنامه ‌هاي كشور از چه آسيب‌ هايي رنج مي‌برد.

او معتقد است، مطبوعات كشور در حال تحمل درد زايمان هستند و به زودي شرايط ديگري متولد خواهد شد. صارمي مي‌گويد: كه قيمت‌گذاري به تعداد صفحات و تيراژ بستگي دارد؛ به اين دليل كه قيمت تمام شده را بالا مي‌برد. زماني كه تعداد صفحات يك روزنامه بيشتر از ديگر روزنامه ‌ها باشد 3 اتفاق مي‌افتد؛ يكي اينكه خبرنگاران و هيئت تحريريه‌اي كه مطالب اين روزنامه را تهيه مي ‌كنند طبيعتا زحمت بيشتري خواهند كشيد چون 12صفحه، 16صفحه، 24صفحه از هم متفاوت است بنابراين خبرنگاران طلب حقوق بيشتري مي‌كنند و قيمت تمام شده بيشتر مي‌شود.

مطبوعات

چرا قيمت روزنامه‌های كشور با هم متفاوت است؟

اگر روزنامه را به عنوان يك كالای اقتصادی در نظر بگيريم، قيمت‌گذاری بايد بر اساس مكانيسم بازار يعني عرضه و تقاضا انجام بگيرد. اما در ايران از اين مكانيسم برخوردار نيستيم كه اين به دليل نوع درآمدهاي روزنامه‌هاست. اين درآمد به دو شكل است؛ يكی درآمد آگهی‌ها و ديگری درآمد فروش تك‌نسخه.

بنابراين اين دو شيوه درآمدزايی روزنامه بايد با هم جمع شده منهای قيمت تمام شده روزنامه شود تا ما به آن قيمت تمام ‌شده بتوانيم درصدی اضافه كنيم و قيمت نهايی را در نظر بگيريم. روزنامه‌های ايران دو دسته‌اند؛ دسته اول روزنامه‌های پرتيراژ كه به نحوي به حاكميت يا دولت وابسته‌اند مانند: روزنامه ايران، همشهری و جام جم. دسته دوم روزنامه‌های مستقلی هستند كه به لحاظ مالی استقلال دارند.

به نظر من هر دو دسته بالا، مكانيسم قيمت‌گذاری‌شان با هم متفاوت است؛ به دليل اينكه دسته اول عمده درآمدش متكی به آگهی است و روی تك فروشی تكيه ندارند. اگر قيمت را بالا ببرند، تيراژشان پايين می‌آيد؛ يعنی خواننده خود را از دست می‌دهند و به تبع آن، جذب آگهي‌ هم كم مي‌شود.

بنابراين هميشه قيمتي كه به بازار عرضه می‌كنند زير قيمت تمام شده است؛ به عنوان مثال اگر قيمت تمام روزنامه‌ ايران 700 تومان باشد، روزنامه را 100 تومان مي‌فروشد يعني 600 تومان يارانه مي‌دهد به دليل اينكه با جذب آگهي جبران مي‌شود.

البته اين يارانه بستگي به كشش مالی روزنامه و بازار هم دارد. حتی در خارج از كشور گاهی روزنامه‌ها رايگان توزيع می‌شود به همان دليل جذب آگهی بيشتر. سياستی كه در صورت داشتن امكانات لازم جواب خواهد داد و آگهی جايگزين درآمد فروش می‌شود. اما روزنامه‌های مستقل روی تك‌فروشی خود مانور می‌دهند؛ چون تيراژشان بالا نيست و در نهايت آگهي بالايي ندارند.

به همين دليل اگر به بازار نگاهی بيندازيد، می‌بينيد در سال‌های مختلف يعني از لحظه‌ای كه اين روزنامه‌ها ظهور و بروز كرده‌اند مثل روزنامه اعتماد، شرق و… با قيمتی گران‌تر ‌فروخته‌اند. با اين وضعيتی كه براي مطبوعات پيش آمده، گروه اول به لحاظ درآمدزايی به گروه دوم پيوند می‌خورد.

بنابراين به نظر من در آينده نزديك اگر مطبوعاتی به اين شكل و شمايل وجود داشته باشد، سياست قيمت‌گذاری آنها كاملا همگن يكديگر خواهد شد يعنی روی فروش تك نسخه مانور خواهند داد. چراكه همين حالا هم موسسه همشهری اين روش را شروع كرده و روزنامه خود را هم در تهران و هم در شهرستان گران كرده است. به همين دليل روزنامه ايران نيز در آينده مجبور می‌شود از اين سياست تبعيت كند تا نرخ‌ها در بازار يكسان‌سازی شود.

بیشتر بخوانید: انتشار آخرین وضعیت کاغذ وارداتی حوزه نشر و مطبوعات

در كل تحليل شما از وضعيت قيمت‌گذاری امروز مطبوعات چيست؟

اگر در اين بازار و شرايط جديد كه همه ‌چيز به هم ريخته است، وضعيت مطبوعات را بررسی كنيم بايد گفت كه مطبوعات درحال زايش هستند، درست مثل يك بارداری كه میخواهد يك نوزاد جديد به دنيا بياورد. به نظر من الان زمان زايش مطبوعات است و به ناچار درد شديدی را متحمل می‌شود. اين درد يا موجب مرگ مطبوعات به شكلی كه الان هست، می‌شود يا موجب تولد نوزادی جديد كه اين هم شكل و شمايل خاص و جديد خودش را نشان خواهد داد و مطبوعات را دگرگون خواهد كرد.

نگاهی به آنچه در دكه‌هاي مطبوعاتی عرضه می‌شود حاكی از تعدد و تنوع قيمت روزنامه‌هاست. اما جالب است، روزنامه‌ای با 8 صفحه گران‌تر از روزنامه‌ای با 16 يا 12 صفحه است. آيا نرخ روزنامه و تعداد صفحات به سبب حجم مصرفی كاغذ هم بستگی دارند؟

البته كه قيمت‌گذاری به تعداد صفحات و تيراژ بستگی دارد؛ به اين دليل كه قيمت تمام شده را بالا می‌برد. زماني كه تعداد صفحات يك روزنامه بيشتر از ديگر روزنامه‌ها باشد 3 اتفاق می‌افتد؛ يكی اينكه خبرنگاران و هيات تحريريه‌ای كه مطالب اين روزنامه را تهيه می‌كنند طبيعتا زحمت بيشتری خواهند كشيد چون 12صفحه، 16صفحه، 24صفحه از هم متفاوت است بنابراين خبرنگاران طلب حقوق بيشتري مي‌كنند و قيمت تمام شده بيشتر می‌شود. دو؛ مواد بيشتری در چاپخانه استفاده می‌شود. سه؛ روزنامه سنگين‌تر می‌شود و هزينه توزيع بالا می‌رود.

 مطبوعات

رقابت روزنامه‌ها در نرخ‌گذاری آنها تاثيرگذار است؟

اگر ما روزنامه را يك كالاي اقتصادی در نظر بگيريم، وارد رقابت اقتصادی می‌شويم و اينكه مثلا يك روزنامه چقدر متقاضی دارد و… چون ما يكسری خواننده‌های گذرا داريم كه فقط به قيمت توجه می‌كنند و صرفا می‌خواهند يك روزنامه‌ای داشته باشند تا گزارش، يادداشت و تحليلي بخوانند و برایشان فرقی نمی‌كند، كدام روزنامه را می‌خوانند.

يكسری خواننده‌های ثابت و وفادر هم داريم كه روزنامه محبوب‌شان را با هر قيمتی تهيه می‌كنند و شما هر چقدر هم اين روزنامه را گران كنيد، مخاطب پر و پا قرص همين روزنامه هستند. زمانی را به ياد دارم كه روزنامه‌های مستقل در بين نخبگان جامعه بسيار محبوب بودند و در آن دوره اگر كسی روزنامه اعتماد، شرق و روزنامه‌های اين تيپی در دست داشت، می‌گفتند فلانی جزو نخبگان جامعه است. چون در بين آن قشر محبوب بودند و همين باعث می‌شد با وجود تيراژ محدود با قيمت بالايی به فروش بروند.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

نه + 18 =